Đoàn Quốc Duyệt
Đầu tư, từ đâu, đầu tiên · Đi từng bước · Đầu tư, từ đâu, đầu tiên

Hồi sốt, ai cũng nên uống paracetamol

Có những deal sau này ngồi tính lại thấy lời một cục, mà lúc đang làm thì mất ngủ mấy đêm liền. Tui nhớ nhất một lô khoảng chín trăm mét, mặt tiền đường Duyên Hải, Cần Giờ. Mua mười một tỷ, bán mười bảy tỷ, sau thuế phí với một số chi phí khác thì thực thu đâu đó khoảng mười sáu tỷ rưỡi. Một deal lời rất nhiều. Giờ nhìn mấy con số đó thấy ghê, mà nhớ cái thời đó còn thấy ghê hơn.

Hồi thị trường sốt, người mua của mình nhiều khi cũng đâu phải mua để giữ. Ảnh mua của mình rồi ảnh cũng tính bán tiếp. Miếng này lúc đó tui bán mười bảy tỷ, anh mua cũng đã có bài bán tiếp đâu đó khoảng mười chín tỷ. Tiền chưa chạy xong mà giá đã chạy trước rồi. Đúng là hồi sốt ai cũng nên uống paracetamol.

Tui lúc đó cũng đâu chạy một lô. Có lúc năm bảy lô cùng lúc, cọc chỗ này, tiền về chỗ kia, ngày công chứng cái này sát ngày thanh toán cái khác, nên đêm nằm không phải nghĩ mình lời bao nhiêu, toàn nghĩ tiền đâu mà chồng. Người mua này có chắc mua không, nếu ảnh bỏ cọc thì sao, nếu ảnh không bỏ mà lại bán tiếp cho một người khác thì câu chuyện chồng thêm một tầng nữa, ai ký với ai, tiền đi đường nào, ngày nào phải có, công chứng trễ một hai hôm thì cái gì phía sau bị kẹt. Lúc thị trường chạy mạnh, trên giấy thấy mình giàu nhanh lắm. Tới lúc cầm một lúc mấy deal mới biết cái làm mình mất ngủ là thời gian và dòng tiền.

Anh mua miếng Duyên Hải này ở Hà Nội, cũng làm bất động sản lâu năm, cực kỳ rành nghề, nhất là pháp lý. Tui may mắn gặp ảnh, càng làm càng học được một cục. Hai bên hiểu chuyện nên nói với nhau khá thẳng, cái gì làm được, cái gì chưa được, rủi ro nằm đâu. Chớ thực tế lúc ảnh mới đặt cọc thì ảnh cũng chưa phải chủ tài sản, chưa có quyền gì để đem miếng đất đó đi bán như một người đã đứng tên. Nhưng thị trường lúc đó chạy nhanh, cơ hội tới thì người ta vẫn tìm cách cấu trúc để đi tiếp. Cao lắm có chuyện thì cãi nhau, kiện tụng, rồi ai về nhà nấy, nhưng nguyên một chuỗi giao dịch phía sau sẽ rối tung. Tui mua mười một tỷ, đã có đầu ra mười bảy tỷ, biên như vậy thì ai chẳng muốn làm cho xong. Chỉ có điều muốn lấy được cục lời đó phải ráp cho được từng người trong chuỗi.

Rồi xuất hiện một cô mua sau cùng, dạng cá mập. Có người mua là mừng như vớ được vàng, nhưng cô không chịu thanh toán một lần, phải chia ra nhiều lần. Tui đồng ý ngay. Thời đó quan trọng là deal chạy được, tiền về được, cấu trúc nào hai bên chịu được thì làm, chớ cứ bắt mọi thứ đẹp đúng ý mình có khi cuối cùng chẳng có gì. Tưởng ráp được người mua là khỏe, ai dè quay lại chị chủ bán ban đầu thì thêm chuyện khác.

Chị này kỹ kinh khủng. Chị không chịu ký hợp đồng ủy quyền toàn phần, phải làm hợp đồng chuyển nhượng. Tiền bạc cũng phải theo cách chị thấy an toàn, ra ngân hàng, làm sổ tiết kiệm, không cầm tiền mặt kiểu đó, cũng không đơn giản chuyển khoản xong là thôi. Đi công chứng hay đi đâu chị cũng ôm khư khư cuốn sổ đỏ. Lúc đó tui thấy mệt thiệt, vì bài của mình cần giao dịch chạy, sang tên lòng vòng vừa mất thời gian vừa phát sinh đủ thứ, trong đầu tui cứ nghĩ làm ủy quyền toàn phần cho gọn chớ sang tên làm gì.

Nhưng làm với chị một thời gian lại học thêm được một kiểu khác. Tài sản của người ta cả chục tỷ, người ta kỹ là đúng. Mình cần nhanh là chuyện của mình, đâu thể bắt người khác phải bớt kỹ để cái deal của mình chạy cho tiện. Tui phải gom đủ tiền, rồi nói chuyện với chị nhiều lần. Có lúc nghĩ thôi chắc chịu, có lúc lại mặt dày nói tiếp. Tui cố hiểu chính xác chị sợ cái gì, chị cần cái gì để sau khi ký có thể thật sự buông tay, không còn dính gì tới tài sản đó nữa. Cuối cùng chị mới đồng ý ký ủy quyền toàn phần, nhưng phải có thêm một văn bản đi kèm, đại ý xác nhận sau đó chị không còn liên quan gì tới tài sản, phần còn lại mình chịu. Tui chịu thêm một khoản phí nữa để xử cho xong.

Được cái này rồi tưởng thở được. Gần tới ngày công chứng, phía cô cá mập lại xuất hiện thêm một biến số: người đứng tên mua cuối cùng không phải cô. Lại ngồi. Hai ngày gặp nhau, trao đổi, đàm phán, thương lượng lại. Mỗi bên đều có cái lý của mình, mà lúc đó deal đã đi tới đây rồi, ai cũng muốn xong nhưng chẳng ai muốn mình là người ôm phần rủi ro cuối cùng. Muốn tất cả cùng bước vào phòng công chứng thì có những khoản tui phải chịu thiệt thêm, thuế, phí, rồi một số chi phí phát sinh khác, tính tới tính lui cuối cùng bán mười bảy tỷ nhưng tiền thực thu khoảng mười sáu tỷ rưỡi.

Vẫn còn một chuyện nữa. Bên mua giữ lại mười phần trăm, chờ tới khi tên họ lên sổ mới thanh toán phần còn lại. Đứng bên mua thì tui hiểu, bỏ một cục tiền lớn ai chẳng muốn sổ sang tên mình rồi mới trả hết. Nhưng đứng bên tui thì cũng cấn. Tài sản đã sang tên người ta mà tiền mình còn thiếu mười phần trăm, lúc đó mình có giữ cuốn sổ trong tay thì cũng vui thôi, tên trên sổ là người ta rồi, giữ làm gì được. Lại thêm một tờ giấy. Các bên phải làm thêm cam kết, công chứng rõ ràng, khóa nghĩa vụ của phần tiền còn lại, tui thấy đủ yên tâm mới chịu đi tiếp. Rồi cuối cùng cũng xong. Mua mười một tỷ. Bán mười bảy tỷ. Thực thu khoảng mười sáu tỷ rưỡi. Lời một cục.

Nhưng kỳ lạ là giờ nhớ lại, tui không nhớ cảm giác cầm cục lời đó rõ bằng mấy đêm nằm ráp tiền, ráp ngày công chứng, nhớ chị chủ đi đâu cũng ôm cuốn sổ đỏ, nhớ anh người mua Hà Nội ngồi nói từng chuyện pháp lý, nhớ cô cá mập chia tiền ra mấy đợt, nhớ sát ngày ký lại lòi ra thêm một người đứng tên, nhớ cái mười phần trăm còn treo ở cuối, rồi hết giấy này tới giấy khác để mọi người cùng thấy mình an toàn. Hồi đó thị trường lên dữ quá, người nào mua cũng thấy mình hay. Tui cũng vậy thôi. Mua mười một bán mười bảy, kể lại nghe giống mình giỏi lắm. Giờ ngồi biết lại mới thấy trong đó có bao nhiêu phần là mình làm được, bao nhiêu phần là thị trường cho, bao nhiêu phần là nhờ gặp đúng người.

Anh người mua đầu tiên rất tử tế, làm nghề lâu năm, hiểu chuyện, tui học được từ ảnh nhiều. Chị chủ kỹ tới mức lúc làm nhiều khi phát mệt, nhưng nhờ vậy tui lại học thêm cách một người bảo vệ tài sản của họ. Người mua sau cùng cũng là người từng trải, ai cũng giữ phần của mình, rồi cuối cùng vẫn tìm được chỗ để cùng nhau đi hết giao dịch. Đời làm ăn, gặp được người tử tế nhiều khi còn may hơn gặp được deal ngon. Chớ một chuỗi như vậy, người mua của mình lại có người mua, tiền người này chờ tiền người kia, một bên đổi ý, một chữ ký không ra, một ngày công chứng lệch đi, là đủ thứ phía sau chồng lên nhau. Hợp đồng thì có, cọc thì có, cùng lắm kéo nhau đi kiện cũng được, nhưng rồi tiền nằm đó, đất nằm đó, người đi tới đi lui, ai cũng mệt.

Nếu là tui — có lẽ vì từng đi qua mấy đoạn như vậy nên sau này tui nhìn cục lời không còn phấn khích nhanh như hồi trước. Gặp một deal mà con số nói lời đậm, tui hay nhìn coi từ lúc mình nói deal này lời tới lúc tiền thật về đủ còn bao nhiêu cửa phải đi qua, bao nhiêu người phải đồng ý, bao nhiêu lần tiền phải chạy đúng ngày, nếu một mắt xích đổi ý thì mình còn xoay được không. Biên lời đẹp mà cái chuỗi để lấy được nó dài quá, nhiều người quá, thì cái lời đó chưa chắc là của mình — nó mới là cái lời trên giấy, còn phải đi hết chuỗi mới biết. Hồi đó lướt năm bảy lô một lúc, giờ kêu làm lại y chang chắc tui cũng rén. Tuổi trẻ, thị trường, máu làm ăn, rồi chắc cũng có chút điên. May là qua được. Mà lời được.

Các bài khác trong mặt “Đầu tư, từ đâu, đầu tiên” →