Cầm tiền tỷ trong tay mà vẫn khó mua được căn nhà ưng ý

Nghe thì lạ, mà tui gặp hoài: người cầm trong tay mấy tỷ, đi coi cả chục căn nhà, mất cả tháng trời, mà vẫn chưa mua được căn nào cho ưng. Không phải thiếu tiền. Là cái khó nó nằm chỗ khác, chỗ mà cầm nhiều tiền cũng không giải quyết được.

Vì mua một chỗ để ở thiệt nó không giống mua một món hàng ngoài chợ, cứ đủ tiền là xong. Căn vừa túi tiền thì vướng lộ giới, hoặc xuống cấp, hoặc hẻm nhỏ xe hơi không vô được dù rao là hẻm xe hơi, hoặc nằm chỗ mưa xuống là ngập. Căn ở được thì lại quá tầm tiền. Cứ vậy, đi coi hoài mà mỗi căn hụt một thứ. Tiền có đó, mà cái căn gom đủ mấy thứ mình cần thì hiếm.

Cái chỗ này mới ra một điều tui hay nói: trong chuyện nhà đất, tiền nhiều là một lợi thế, nhưng nó không thay được con mắt. Người có tiền mà không có con mắt, không chịu đi coi cho kỹ, không biết cái gì là cái phải xét, thì vẫn mua hớ như thường — trả tiền cao cho một căn có tật, hoặc bỏ qua một căn tốt vì không nhìn ra. Còn người có con mắt, dù tiền vừa phải, lại hay lượm được căn hợp lý, vì họ biết coi, biết chờ, biết cái nào đáng cái nào không.

Con mắt đó là gì. Là chịu đi coi nhiều khu để có cái nhìn tổng, biết mặt bằng giá vùng đó thiệt sự cỡ nào, khỏi bị hô một câu là tin. Là biết lật giấy tờ ra coi cho kỹ, coi pháp lý sạch hay vướng. Là biết coi mấy cái mà lúc ham người ta hay quên — hướng nắng, thoát nước, hẻm thiệt sự vô được xe gì, mùa mưa có ngập không, hàng xóm ra sao. Mấy cái đó không mua bằng tiền được, phải chịu đi, chịu hỏi, chịu coi. Người lười phần đó thì tiền nhiều cỡ nào cũng dễ vấp.

Cho nên tui thấy cái cảnh cầm tiền tỷ mà chưa mua được nhà, nhiều khi không đáng lo, mà đáng mừng. Nó cho thấy người đó chưa vội, còn chịu coi cho kỹ, chưa nhắm mắt chốt đại cho xong. Cái đáng lo là ngược lại: cầm tiền rồi sốt ruột, thấy giá cứ lên, sợ trễ, nhắm mắt mua đại một căn cho rồi. Mua kiểu đó thì cái giá phải trả về sau thường mắc hơn cái mình tiết kiệm được nhờ mua nhanh. Trong chuyện nhà cửa, chậm mà coi cho kỹ, gần như luôn rẻ hơn nhanh mà ẩu.