Sáu lớp tài sản, và cái lớp nằm dưới cùng không ai thấy

Có một câu tui hay được đàn em hỏi, hỏi hoài: nên mua bất động sản gì. Tui thường không trả lời thẳng, mà đề nghị đổi lại câu hỏi. Đừng hỏi nên mua cái gì. Hỏi: mình tự tin mua được cái gì. Đổi có một chữ vậy thôi, mà mở ra khác hẳn.

Tui hay mượn cái ý tháp quản trị tài chính, ghép với mấy năm làm nghề, chia đầu tư đất ra thành sáu lớp cho dễ nhìn. Từ lớp nền dưới cùng lên tới lớp trên đỉnh. Mỗi lớp một kiểu tài sản, một kiểu rủi ro, một kiểu tiền. Hôm nay tui nói cái lớp dưới cùng trước — cái lớp mà lạ thay, phần đông người ta không tính nó là tài sản, vì nó không nằm trên sổ đỏ nào hết.

Lớp nền, tôi gọi là tài sản vô hình. Nó gồm hết thảy: kiến thức, kinh nghiệm, trải nghiệm, cái độ nhạy với thị trường từ vĩ mô tới vi mô, biết đọc quy hoạch vùng, biết định giá, nắm pháp lý, biết xử lý khi giao dịch có chuyện. Rồi cái đám quan hệ cần thiết — người bên ngân hàng, luật sư, mấy anh em môi giới giỏi mà thân, người rành gỡ pháp lý. Cộng thêm khả năng huy động vốn, cái nghề bán hàng. Gom hết đám đó lại, đó là lớp nền.

Tôi coi cái đó cũng là một dạng bất động sản, mà là dạng quý nhất. Vì nó nằm luôn trong người mình, không ai lấy được. Nó độc nhất — trải nghiệm mỗi người mỗi khác, không ai giống ai. Nó kế thừa được, truyền lại được, mà không bao giờ mất đi. Miếng đất còn có thể mua hớ, bán lỗ, dính quy hoạch. Cái lớp nền này thì càng dùng càng dày, càng va càng chắc.

Mà cái hay của lớp nền là nó quyết định mình chơi được tới lớp nào ở trên. Lớp này mỏng thì lên cao chút là chóng mặt, dễ té. Lớp này dày thì đứng đâu cũng vững, nhìn đâu cũng ra. Cho nên mới nói, ai hỏi nên mua gì, tui mới đề nghị đổi thành mình tự tin mua được gì — vì cái tự tin đó không phải sự liều, nó là cái lớp nền đang lên tiếng. Tự tin tới đâu là lớp nền dày tới đó, chớ không phải gan to tới đó.

Người xưa nói biết thì mạnh, câu đó cũ mà chưa bao giờ sai. Trong cái nghề này tui thấy đúng từng chữ. Kiến thức không chỉ giúp mình né mấy cái rủi ro lãng nhách, nó còn mở ra mấy cái cơ hội mà người khác đứng ngay đó cũng không thấy. Lời từ cái lớp nền này không đo được bằng con số, vì nó tùy mình dấn vô sâu tới đâu, nghiêm túc tới đâu. Có điều tui chắc một chuyện: xây cái lớp này không bao giờ lỗ.