Nhà phố dự án đẹp thiệt — mà đẹp không phải là hết chuyện

Có người cầm một số tiền kha khá tới hỏi tui nên mua gì. Đưa họ đi coi mấy căn nhà phố trong khu dự án mới, đường rộng, cây xanh, nhà nào cũng giống nhà nào, đẹp như trong hình quảng cáo. Họ mê liền. Tui hiểu cái mê đó, vì nó đẹp thiệt. Nhưng đẹp là một chuyện, mua có yên hay không lại là chuyện khác.

Tôi không có chê nhà phố dự án. Nó có cái hay của nó: quy hoạch gọn gàng, an ninh, tiện ích, ở sướng. Tôi chỉ làm cái việc mà người bán ít khi làm — chỉ ra ba cái yếu nằm bên dưới cái vẻ đẹp đó, để người mua biết mình đang bước vào cái gì, rồi quyết. Biết mà vẫn mua thì khác, không biết mà mua thì khác.

Cái yếu thứ nhất là pháp lý. Nhà phố trong dự án, cái giấy tờ của nó phụ thuộc vào cái dự án tổng. Dự án mà pháp lý chưa xong, chưa ra được sổ riêng cho từng căn, thì người mua ôm cái rủi ro đó vô người. Có khi ở rồi mà sổ mấy năm chưa cầm được, tiền chôn trong đó, muốn bán lại cũng khó vì người sau cũng ngại. Cái đẹp thấy bằng mắt, còn cái pháp lý thì nằm trong xấp giấy, phải lật ra coi mới biết.

Cái yếu thứ hai, nó nằm ở chỗ mình phụ thuộc vô uy tín của chủ đầu tư. Mua một căn nhà phố dự án là mình đặt niềm tin vô cái ông làm ra dự án đó — tin ổng làm đúng cam kết, làm xong hạ tầng, ra giấy tờ đàng hoàng, không bỏ ngang. Chủ đầu tư có tâm có tầm thì phước, gặp ông làm ăn kiểu khác thì khổ. Cái này người mua gần như không kiểm soát được, chỉ có thể coi cái lịch sử ổng từng làm mà đoán.

Cái yếu thứ ba là mua hàng hình thành trong tương lai. Nhiều khi trả tiền rồi mà nhà chưa có, mới trên giấy, trên cái phối cảnh. Mình trả tiền cho một lời hứa. Lời hứa đó thành hình đúng hẹn thì mừng, mà trễ hẹn, hoặc ra không giống như vẽ, thì cũng đã lỡ. Tiền đi trước, nhà theo sau — cái khoảng giữa đó là chỗ rủi ro nằm.

Nói vậy chớ không phải để người ta sợ mà không dám mua. Ba cái yếu đó, cái nào cũng có cách dò trước: pháp lý thì lật giấy, coi dự án ra sổ tới đâu; uy tín thì coi chủ đầu tư từng làm gì, có bỏ dự án nào giữa chừng không; hàng tương lai thì coi hợp đồng ràng buộc ra sao, tiến độ cam kết thế nào. Có một mẹo nữa người trong nghề hay dùng: hàng tốt mà mua được đợt đầu, lúc chủ đầu tư còn ra giá mềm để bán mồi, thì vừa được giá vừa đón được sóng sau.

Cái nghề tư vấn tử tế nó không phải là khen cho người ta mua. Nó là chỉ cho người ta thấy đủ mặt tốt mặt xấu, rồi để người ta tự quyết bằng con mắt sáng. Người bán lo khoe cái đẹp, đó là việc của họ. Còn tui, tui lo chỉ cái chỗ khuất — không phải để dìm hàng, mà để cái gật đầu của người mua là cái gật của người biết mình đang làm gì.