Cuối năm người ta thích cầm tiền hơn cầm đất
Đất đai người ta hay nghĩ nó nằm im một chỗ, mua lúc nào cũng vậy. Mà làm lâu rồi tui thấy nó cũng có mùa, như trái cây vậy. Có mùa người ta hăm hở xuống tiền, có mùa ai cũng thủ thế ôm tiền lại. Biết cái mùa đó thì đỡ mua hớ, mà nhiều khi còn lượm được hàng rẻ.
Cái mùa dễ thấy nhất là mấy tháng cuối năm, gần Tết. Cuối năm ai cũng cần tiền. Cần tiền trả nợ, cần tiền lo Tết, cần tiền xoay cho cái năm mới. Doanh nghiệp thì tất toán, cá nhân thì đủ thứ khoản phải chi. Tự nhiên cả xã hội cùng nghiêng về một phía: thích cầm tiền mặt trong tay hơn là để tiền nằm chết trong miếng đất.
Mà hễ nhiều người cùng cần tiền một lúc, thì có người phải bán. Bán không phải vì đất xấu, mà vì kẹt tiền đúng lúc. Người bán vì kẹt thì không có kiên nhẫn giữ giá, ai trả gần được là gật, miễn ra tiền cho kịp. Cho nên mấy tháng cuối năm hay lòi ra hàng giảm giá, hàng ngộp — không phải vì thị trường sập, mà vì cái nhịp tiền nong nó dồn vô đúng khúc đó.
Người mua tỉnh thì biết lựa mùa đó mà đi coi hàng. Trong khi thiên hạ lo co tiền lại thủ Tết, mình cầm tiền sẵn đi ngó mấy miếng người ta cần ra gấp, thì có cửa mua được cái giá dễ chịu. Ngược lại, đầu năm ra Giêng, tiền thưởng còn rủng rỉnh, tâm lý hồ hởi, người người tính chuyện đầu tư, thì giá lại được đẩy lên. Cùng một miếng đất, hỏi mua tháng Chạp với hỏi mua tháng Giêng nhiều khi ra hai cái giá khác nhau.
Tui không có nói cứ cuối năm là chắc chắn rẻ, đầu năm là chắc chắn mắc — thị trường đâu có máy móc vậy. Cái mùa vụ này nó là một dòng chảy nhẹ, chồng lên trên cái chu kỳ lớn. Năm nào thị trường đang lên thì cái nghiêng cuối năm nó mờ, năm nào thị trường đang khó thì nó rõ. Nhưng biết có cái nhịp đó nằm dưới, thì mình canh đúng mùa mà ra tay, đỡ hơn nhắm mắt mua đại lúc người ta đang hưng phấn nhất.
Đọc thị trường không chỉ đọc cái lớn — chu kỳ, quy hoạch, hạ tầng. Còn phải đọc cái nhỏ nữa: cái túi tiền của người ta đang rủng rỉnh hay đang cạn, đang mùa tiêu hay mùa thủ. Cái nhỏ đó nó điều khiển hành vi nhiều hơn mình tưởng. Đất thì đứng yên, mà tiền thì có mùa — mình chỉ cần đi ngược cái mùa của đám đông một chút là đủ.