Cần Giờ — đọc một vùng trước khi nó thành tin

Có mấy vùng tui theo lâu rồi, theo từ hồi còn chưa ai nhắc tới, Cần Giờ là một trong số đó. Không phải theo vì nghe sốt — ngược lại, coi nó kỹ từ lúc còn im lìm, để tới chừng người ta bắt đầu nói về nó thì mình đã đứng ở đó lâu rồi.

Đọc một vùng, tui không đọc bằng cái tin trên báo, mà đọc bằng chân, bằng mấy chuyến đi tới đứng tận nơi, ngó tận mắt. Cái tin thì ai cũng đọc được, mà đọc tin thì luôn trễ — tới lúc thành tin là giá đã chạy. Còn đứng tận chỗ, cảm cái nhịp của vùng đất, thì thấy trước cái mà tin chưa kịp nói.

Cái câu hỏi đứng trên phà đó, tôi không trả lời vội, nhưng nó là cái hướng để đọc. Một vùng mà gom được hai thứ — cảng biển và đô thị biển — thì khác hẳn một vùng chỉ có một trong hai. Cảng biển là dòng chảy hàng hóa, là công ăn việc làm, là cái lý do kinh tế để người ta tới; đô thị biển là chỗ người ta ở, người ta sống, người ta nghỉ. Một nơi có cả hai thì cái nền nó dày theo kiểu riêng, không giống mấy khu chỉ có nhà đầu tư mua đi bán lại.

Nhưng cũng không phải đứng đó mà mơ. Đọc một vùng phải đọc cả cái chưa tới. Hạ tầng lớn thì làm lâu, có khi kéo nhiều năm; cảng, đường, cầu — nghe thì hoành tráng, mà từ lúc vẽ tới lúc chạy thiệt là một quãng dài, đủ để người nóng ruột chết trước khi vùng kịp lên. Cho nên đọc Cần Giờ, tui đọc cái tiềm năng dài hạn của nó, mà cũng đọc luôn cái giá phải trả về thời gian, cái kiên nhẫn cần có.

Đó là chỗ tui hay nói với anh em: đọc một vùng không phải để hô lên nó sắp sốt, mà để hiểu nó sâu tới mức, tới chừng nó thành tin, thành sóng, mình đã ở trong tư thế của người hiểu, chớ không phải người chạy theo. Vùng nào đọc, thì đọc để dẫn, không đọc để đu.